تبلیغات
مجله اینترنتی داورزنیها - جغرافیا، تاریخ، فرهنگ و گردشگری روستای مزینان شهرستان داورزن
 
درباره وبلاگ


داورزن، اولین شهرستان خراسان رضوی و در مرز بین دو استان خراسان رضوی و سمنان واقع شده است. داورزن، مبدا ورود زائرین امام هشتم (ع) از محور غرب کشور می‌باشد و به همین علت این شهرستان را میقات‌الرضا نامیده‌اند. نام شهرستان داورزن، با شخصیت‌های فرهنگی همچون دکتر علی شریعتی و رویدادهای بزرگ تاریخی از جنس قیام سربداران گره خورده است.

مدیر وبلاگ : ابراهیم مهری
نویسندگان
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
مجله اینترنتی داورزنیها
نوشته‌هایی درباره شهرستان داورزن
صفحه نخست             تماس با مدیر           پست الکترونیک               RSS                  ATOM

مزینان، 

شهرکی است از خراسان، بر راه ری، 

و اندر وی؛ کشت و زرع بسیار است.

«حدود العالم»


نقشه موقیعت مزینان نسبت شهر داورزن مرکز شهرستان و جاده تهران به مشهد


موقعیت و ویژگی‌های جغرافیایی مزینان

مزینان، که دهستان مزینان بخش مرکزی شهرستان داورزن نیز به نام این روستا است، با مختصات جغرافیایی ۵۶ درجه و ۴۹ دقیقه طول شرقی و ۳۶ درجه و ۱۸ دقیقه عرض شمالی، در ۶ کیلومتری جنوب غربی شهر داورزن –مرکز شهرستان- و در ۲۹۵ کیلومتری غرب مشهد –مرکز استان- قرار دارد. این دیار با ارتفاع میانگین ۸۱۰ متر از سطح دریا؛ دارای اقلیم نیمه‌بیابانی، تابستان‌های گرم و خشک و زمستان‌های سرد است.. مزینان از شمال غربی به روستای بهمن‌آباد، از جنوب به روستای غنی آباد و از شرق به ارتفاعات پیرامون محدود می‌شود. رود کالشور از جنوب مزینان می‌گذرد و قنات پرآبی در قسمت جنوبی این روستا وجود دارد.


 جغرافیای تاریخی مزینان

منطقه مزینان، که شامل مزینان و قرای اطراف آن می‌شود؛ در متون تاریخی به عنوان رَبعی معتبر از ولایت بیهق ربع نیشابور خراسان معرفی شده است. منطقه مزینان و بالاخص قریه مزینان در قرون اولیه هجری، از نواحی بسیار آباد و چشمگیر خراسان بوده است به نحوی که «اصطخری» در کتاب «مسالک و الممالک»، «مزینان» را همراه با بوزگان، مالن، سلومک، سنگان، زوزن، کندر، خان روان، آزادوار، خسروگرد (خسروجرد)، بهمن‌آباد، سابزوار، دیورا، مهرجان، اسفراین، خوجان را از مناطق عمده ربع نیشابور نام‌ برده و حتی «مزینان»، ترشیز، زاوه، خسروگرد، بجستان، اسفراین و طوس را از معروف‌ترین شهرهای این ربع یاد کرده است. ابن حوقل در سفرنامه‌ خود، از نقاط مهم ربع نیشابور به بوزجان، مالن، خایمند، سلومک، سنکان، زوزن، کندر، ترشیز، خان روان، آزادوار، خسروگرد، بهمن‌آباد، «مزینان»، سبزوار، دیواره، مهرجان، اسفراین، خوجان، و طوس اشاره نموده است. 

مزینان در این دوران، یکی از نقاط عمده‌ای بود که در مسیر شاهراه خراسان به ری قرار داشت. این راه، از نیشابور به طرف غرب، دو شاخه می‌شد؛ شاخه شمالی از طریق  آزادوار جوین، و شاخه جنوبی‌تر از طریق خسروجرد و مزینان به ری می‌رفت. این راه، بخشی از جاده ابریشم بود که چین و شرق دور را به آسیای مرکزی، خراسان، فلات ایران، آناتولی و کرانه‌های مدیترانه متصل می‌کرد.

در جغرافیای حافظ ابرو، «بلوک نهم» بیهق را تشکیل می‌دهد. ابوالحسن بیهقی در کتاب تاریخ بیهق، مزینان را از روستاهای «رَبع مزینان» برشمرده است: مزینان یکی از پانزده موضع است در بیهق که نماز جمعه و خطبه دارد ... اَندَر حدود مزینان، جامه حریر بافند، بغایت نیکو، که در نواحی نیشابور نبافند.» در اللّباب آمده است: مزینان  بَلَده کوچکی است، از آخر حدّ خراسان، بر سر راه عراق، برخی از اهل علم منسوب به آنجا هستند. محمود بیهقی درباره مزینان نوشته است: مَزَن، یعنی فرد دانشمند، مَزنا یعنی بزرگان دانش که در کردی نیز آمده است و مزینان یعنی زادگاه دانشمندان و اندیشمندان.

محمود بیهقی همچنین می‌گوید: رود کال‌شور از جنوب این روستا میگذرد و قنات پرآبی در قسمت جنوبی این روستا وجود دارد که سرچشمه آن، کوه‌های شمالی شهرستان داورزن می‌باشد؛ گوارایی و وفور آن در حاشیه کویر موجب حیرت است. مرحوم دکتر علی شریعتی از این قنات در کتاب «کویر» خود یاد کرده است. مسجد جامع مزینان، تک‌ایوانی و مربوط به عهد صفوی است. صنیع‌الدّوله نوشته‌اشت: «ده سال قبل در مزینان مسجد جامعی بنا کرده‌اند . ولی قبل از این، در همین مکان مسجد جامعی بوده است.» بقعه امام زاده سید حسین و آرامگاه سید اسماعیل در ۲ کیلومتری مزینان و در حاشیه بهمن‌آباد قرار دارد.

تپه باستانی بِل قوز و خرابه‌های شهر قدیمی بادغوس در مسیر بادقوس و آب انبار و رباط شاه عبّاسی و یک بنای چاپارخانه مربوط به عهد مأمون عباسی که برای امرِ بَرید و مراسلات از آن استفاده می‌شده، در اطراف این روستا قرار دارد. یبفزاییم که  که دَه‌ها مسجد در کوچه و خیابان‍‌های مزینان ساخته شده که نشان از اعتقاد و ریشه‌های دینی اهالی دارد. در دوره قاجار، وقایعی در این منطقه رخ داده است از جمله قتل شاهرخ میرزا، نوه نادرشاه افشار به دستور آقا محمدخان قاجار، هجوم ترکمان‌ها در اواخر قاجار به ناحیه بیهق که باعث ناامنی و بی‌ثباتی منطقه گردیده و عدم کنترل دولت مرکزی باعث هجوم یاغیان و راهزنان به این دیار شده است. 

مرحوم دکتر شریعتی که احیاگر اندیشه اسلامی در بین نسل جوان در سال‌های آخر عمر سلطنت پهلوی بود، پدر گرانقدرش مرحوم استاد محمدتقی شریعتی که مفّسر قرآن و عالِم به مسایل دینی بود و پدربزرگش مرحوم آخوند مُلّا قربان علی، مدرس مدرسه علمیه مزینان که در طّی قرن اخیر خدمات ارزنده‌ای به جهان اسلام ارائه داده‌اند، از اهالی این روستا می‌باشند.  مزینان از دیرباز، دارالحُکم یا دادگاهی محلی داشته و بزرگان آنجا مورد وثاق منطقه بوده، برای حلّ و فصل دعاوی خود به آن مراجعه می‌نموده‌اند. در مورد بیارجَمَند و میامی و عباس‌آباد می‌خوانیم که اهالی آن جا برای تأمین مایحتاج و نیز برای مداوای امراض و تأمین داروی مورد نیاز خود به مزینان می رفته‌اند. از طرف دیگر عشایر خارتوران نیز محّل رجوع و رفت و آمدشان مزینان بوده است


گردشگری و آثار تاریخی مزینان

دیار تاریخی مزینان یکی از نواحی عمده دارای محتوا و توانمندی میراث تاریخی و گردشگری شهرستان داورزن است. بافت قدیمی  روستای مزینان که در چهارچوب باروی قدیمی دوره قاجار قرار گرفته، مجموعه‌ای تاریخی شامل کاروانسرای شا‌ه‌عباسی (قدمت: صفویه و قاجاریه)، مدرسه تاریخی شریعتمدار (قدمت: قاجاریه)، مسجد تاریخی پایین‌قلعه (قدمت: صفویه)، مسجد جامع (قدمت: قاجاریه) را شامل می‌شود. باروی قدیمی (دوره قاجاریه) و تپه باستانی بلقور (قدمت: هزاره اول پیش از میلادی)، بقعه کلاته (قدمت: قاجاریه)، یخدان‌ها و آب‌انبارهای قدیمی و ... از دیگر آثار تاریخی مزینان می‌باشد.

 

منابع:

- «لغتنامه» دهخدا، مدخل مزینان

- «فرهنگ اماکن و جغرافیای تاریخی بیهق»، نوشته محمد محمودی

- «مجموعه آثار دکتر علی شریعتی»، نشر آگه

- «مزینان، عشق‌آبادی کوچک»، نوشته احمد مزینانی

مجله اینترنتی داورزنیها





نوع مطلب :
برچسب ها : مزینان، شهرستان داورزن، مزینان داورزن، تاریخ مزینان، فرهنگ مزینان، گردشگری مزینان، آثار تاریخی مزینان،
لینک های مرتبط :


 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.